نظرآباد یکی از شهرهای استان البرز و مرکز شهرستان نظرآباد است. این شهرستان قدمتی حدود نه هزار ساله دارد، به طوری که منطقه‌ی باستان‌شناختی ازبکی در آن واقع شده است و نمونه‌ی اولین خشت دست‌ساز بشر که در سازمان ملل نگهداری می‌شود توسط سید محمد خاتمی (رئیس جمهور وقت) به نشانه‌ی گفتگوی تمدن‌ها از این منطقه به سازمان ملل هدیه شده است. ازبکی یکی از روستاهای دهستان احمدآباد شهرستان نظرآباد است.

پیشینه‌ی تاریخی

علی‌رغم نام ازبکی که بر این منطقه گذاشته شده، این ناحیه دو هزار و هفتصد سال پیش در زمان حکومت مادها، شهری وسیع در مقیاس یک کیلومتر در یک کیلومتر بوده که در هیچ یک از منابع تاریخی اسمی از آن برده نشده است و در حقیقت شرقی‌ترین اثر به جای مانده از مادها در محدوده‌ی جغرافیایی شهرستان نظرآباد است. تپه‌ی ۲۶ متری ازبکی بر بالاترین سطح خود بقایای قلعه‌ی ماد را به نمایش گذاشته که برای رسیدن به تپه باید ۹۰ تپه‌ی دیگر را پشت سر گذاشت. پس از عبور از پله‌ها بقایای قلعه‌ای به وسعت ۹۵۰ مترمربع نمایان می‌شود که بخش‌های مختلفی همچون تالار شورا، تالار بارعام، عبادتگاه، اتاق نگهبان و انباری را درخود جای داده است.

مادها به منظور تزیین بنای خود یک ردیف خشت خاکستری را روی یک ردیف خشت به رنگ خاک معمولی (سرخ رنگ) قرار می‌دادند. از آنجایی که این گونه از تزیین‌ها در دوران هخامنشی و در آثار به جای مانده در تخت جمشید در پاسارگاد بسیار مشاهده می‌شود، تصور بر آن بود که هخامنشیان این سبک کار را از «اورارتوها» که پیش از مادها می‌زیستند آموخته باشند که با کشف این دیوارها معلوم شد که این سبک کار به مادها تعلق دارد.

اولین پیکره‌ی سنگی متعلق به دوره‌ی مادها در یکی از سه انبار قلعه یافته شده است. این پیکره در عین سادگی ظرافت ویژه‌ای دارد و کلاهی که بر سر دارد، مشابه طرح کلاه مادها در نقوش برجسته‌ی سنگی در تخت جمشید و صخره‌های غرب ایران است.